Mùa thu nguồn cảm hứng lớn của thơ ca Việt Nam (phần 2)

 (Mùa thu chết – Phạm Duy) 

Nước mắt đã rơi khi mùa thu về trong buổi chiều thu buồn bã, cảnh vật nơi đây dường như tan tác cõi lòng. Quả thật, bản nhạc của nhạc sĩ Phạm Duy đã vang lên những nốt nhạc thấm đẫm nỗi buồn và nước mắt trong buổi chiều mùa thu đìu hiu và cô quạnh. 
Tình cảm dành cho mùa thu được nhạc sĩ Ngô Thụy Miên thể hiện vừa lãng mạn, lại vừa kín đáo nhưng vẫn có sự nồng nàn trong các tình khúc của mình.  
“... Anh có nghe mùa thu mưa giăng lá đổ 
Anh có nghe nai vàng hát khúc yêu đương 
Và anh có nghe khi mùa thu tới 
Mang ái ân, mang tình yêu tới 
Anh có nghe hồn thu nói mình yêu nhau nhé... “.
(Mùa thu cho em - Nhạc sĩ Ngô Thụy Miên) 
Khi mùa hè với cái nắng gay gắt qua đi, mùa thu đến đem theo những cơn gió heo may dịu dàng, những con đường tràn ngập lá vàng rơi và cả khúc yêu thương của những trái tim “vương màu xanh mới”. Đó chính là lời nhắn nhủ mà nhạc sĩ Ngô Thụy Miên gửi gắm trong ca khúc Mùa thu cho em. Lời ca bay bổng, giai điệu ngọt ngào mang âm hưởng những năm 1970 mỗi khi vang lên như khẽ nhắc nhở người nghe rằng mùa thu đã sang rồi. Cô gái trong bài hát đã nhờ vẻ đẹp “má hồng”, “môi em thơm nồng” của mùa thu để bày tỏ tình yêu của mình một cách ý nhị. Khi thiên nhiên, đất trời thay áo mới, con người cũng khoác lên mình một tâm hồn mới, đầy ắp yêu thương và hy vọng. 
Nhắc tới mùa thu, hầu như ai cũng hình dung ra sắc vàng. Đó là màu của những chiếc lá rơi bên thềm, của ánh trăng khuya và cũng là màu vàng tê tái của những ký ức tươi đẹp đã qua, chìm khuất tận nơi chân trời. 
“... Không còn mùa thu, trăng rơi bên thềm 
Không còn lời ru, mơ trên môi mềm 
Em thơ, như mùa xuân đầu, nối dài đêm sâu 
Anh làm mùa thu, cho em mơ màng...” 
“Không còn mùa thu” (Nhạc sĩ Việt Anh) 
Ngoài vẻ đẹp quyến rũ làm xao xuyến lòng người, mùa thu với những lời ru, ánh trăng thề, những con đường hiu quạnh còn đem lại cảm giác buồn man mác. Đó là sự hoài niệm về những gì đã qua, về mối tình cũ đã chìm trong quá khứ. Mùa thu đến và đi quá đột ngột, cũng giống như chuyện tình dang dở của cô gái trong ca khúc Không còn mùa thu, để lại bao nuối tiếc và thương nhớ. Những ký ức về cuộc tình cũ cứ hiện về trong tâm trí của cô gái ấy mỗi độ thu sang. 
Có một mùa “Thu quyến rũ” đã được Đoàn Chuẩn- Từ Linh cảm nhận thế này 
“… Anh mong chờ mùa thu 
Dìu thế nhân vào chốn thiên thai 
Và cánh chim ngập ngừng không muốn bay 
Mùa thu quyến rũ anh rồi…” 
“Thu quyến rũ” (Nhạc sĩ Đoàn Chuẩn - Từ Linh) 
Ca khúc góp mặt từ năm 1950 nhưng cho đến nay, những câu hát ngập tràn cảm xúc của Thu quyến rũ vẫn khiến bao thế hệ người yêu nhạc Việt Nam đắm chìm vào một không gian lãng mạn, ngả mình trên câu hát khi mỗi độ thu về. Vẻ đẹp của đất trời khi “ngả màu xanh lơ”, khi đàn bướm vui đùa trên những bông hồng, khi “mây bay về nơi cuối trời” đã khiến người nhạc sĩ “tức cảnh sinh tình”. Thu trở nên quyến rũ và đẹp hơn bao giờ hết qua lời kể của một chàng lãng tử si tình đã “trót yêu” tà áo xanh rực rỡ mà mùa thu tự khoác lên mình. 
Là người nổi tiếng với tính cách phong lưu, hào hoa và ông đã đem cái “chất” ấy vào trong các tác phẩm của mình. Đoàn Chuẩn sáng tác không nhiều nhưng mỗi bài hát của ông lại gắn với một giai thoại khác nhau và chủ yếu là về mùa thu vì “đó là mùa của tình yêu”. 
Mùa thu còn đưa chúng ta vào thế giới của mộng, của mơ, của thương của nhớ, làm rung động lòng người, như gợi một niềm luyến tiếc, xa xôi. Mùa thu đã đưa tên tuổi của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn (1939 - 2001) gắn với nhạc khúc Nhìn những mùa thu đi với nỗi lòng chia tay, nuối tiếc:  

“Nhìn những mùa thu đi 
Em nghe sầu lên trong nắng 
Và lá rụng ngoài song 
Nghe tiếng mình vào quên lãng 
Nghe tháng ngày chết trong thu vàng”
(Nhìn những mùa thu đi - Trịnh Công Sơn) 
Chúng ta bắt gặp mùa thu lãng mạn bay bổng trong âm nhạc của Văn Cao. Bước vào âm nhạc Việt Nam với ca khúc Suối mơ lúc 16 tuổi, Văn Cao đã nhanh chóng đưa mùa thu gắn liền với những giấc mơ, khát vọng thuộc về tâm hồn và sự sáng tạo của con người: 
“Suối mơ bên rừng thu vắng, 
dòng nước trôi lững lơ ngoài nắng, 
ngày chưa đi sao gió vương, 
bờ xanh ngắt bóng đồi cây thùy dương”. 
(Suối mơ - Văn Cao) 
Đó là tâm trạng cô đơn trong đêm mùa thu. Nghe mùa thu đang rơi theo lá vàng, để rồi từ đó ông dâng tặng đời những mùa thu chan chứa khát vọng tình người: 
“Suối mơ! 
Nghe rừng heo hút 
Dòng êm đưa lá khô già trút 
Còn như lưu hương yêu dấu 
Với suối xưa trời nơi đâu 
Từng hẹn mùa xưa càng xây nhà bên suối 
Nghe suối róc rách trôi hoa lừng hương gió ngát 
Đàn nai đùa trong khóm lá vàng tươi”. 
(Suối mơ - Văn Cao) 

Share: